ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΖΩΗ ΣΑΝ ΤΟ …ΣΚΥΛΙ ΣΤΑ ΑΜΠΕΛΙ – Ο ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΗΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΑΣΤΕΓΟΣ ΣΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΦΩΤΙΑ ΣΤΟ ΜΑΤΙ (ΒΙΝΤΕΟ)
***
Είχε μείνει και άστεγος στα 94 χρόνια του, μαζί με τα παιδιά και τα εγγόνια του, λόγω της καταστροφικής πυρκαγιάς που ξέσπασε στο Μάτι.
Ένας από τους σημαντικότερους ερμηνευτές του δημοτικού τραγουδιού, ο θρυλικός Δημήτρης Ζάχος πέθανε σε ηλικία 94 ετών σκορπίζοντας θλίψη στον καλλιτεχνικό χώρο.
Ο Δημήτρης Ζάχος ήταν από τους πρωτοπόρους στο είδος του, αλλά κι εκείνος που ενέταξε τα δημοτικά τραγούδια στις ασπρόμαυρες ελληνικές ταινίες.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο σπουδαίος τραγουδιστής της παραδοσιακής μουσικής, Δημήτρης Ζάχος, μετά το βαρύ εγκεφαλικό που υπέστη το καλοκαίρι, είχε μείνει και άστεγος στα 94 χρόνια του, μαζί με τα παιδιά και τα εγγόνια του, λόγω της καταστροφικής πυρκαγιάς που ξέσπασε στο Μάτι.
Αξίζει να σημειωθεί πως, ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια του είναι το «Ιτιά ιτιά», που δεν υπάρχει κάποιος που να μην το γνωρίζει.
Ο Ζάχος διέγραψε μια τεράστια και λαμπρή πορεία στο χώρο του δημοτικού τραγουδιού και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερες ερμηνευτές του.
*** Έφυγε από τη ζωή ο Βολιώτης πεζογράφος και ποιητής Μιχάλης Μήτρας
Έφυγε χθες από τη ζωή, ο ποιητής και πεζογράφος Μιχαήλ Μήτρας, ο οποίος γεννήθηκε στον Βόλο το 1944.
Ο εκλιπών παρακολούθησε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ραδιοσκηνοθεσία στο City Literary Institute του Λονδίνου, όπου έζησε τέσσερα χρόνια, για να εργαστεί στη συνέχεια ως παραγωγός εκπομπών λόγου στην Ελληνική Ραδιοφωνία.
Συνεργάστηκε με τα περιοδικά «Χρονικό», «Σήμα», «Ρεύματα» και «Νέα Συντέλεια». Δημοσίευσε τα πεζογραφικά βιβλία «Φανταστική νουβέλα» (1972), «Αστική τοπιογραφία» (1982), «Αόριστες λεπτομέρειες» (1990) και «Μηχανή αναζήτησης: Πεζο-γραφήματα» (2008) ενώ το ποιητικό του έργο αποτελούν οι συλλογές «Το άλλοθι της περι-γραφής»(1976), «Ασταθές πεδίο» (1984), «Η τελευταία εικόνα του κόσμου» (1987), «Η παράδοξη οικειότητα του αγνώστου» (1997) και «Διακριτικές μεταβολές» (2004).
Σε ανακοίνωσή της για τον θάνατο του Μήτρα, η Εταιρεία Συγγραφέων υπενθυμίζει ότι ύστερα από δική του πρόταση καθιερώθηκε στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου.
Οπαδός της «συγκεκριμένης ποίησης», που άρχισε να καθιερώνεται στην Ευρώπη από τα μέσα της δεκαετίας του 1950, ο Μήτρας επιδίωξε στα ποιητικά και τα πεζογραφικά του κείμενα την υπονόμευση αφηγηματικής συνοχής και συνέχειας, την αναμέτρηση με τις οπτικές και τις εικαστικές δυνατότητες της γραφής και την ειρωνική χρήση των γλωσσικών στερεοτύπων της καθημερινότητας με επανειλημμένες παραπομπές στην τηλεόραση και τη διαφήμιση.
Όπως στην ποίηση έτσι και στα πεζά του, λέξεις και φράσεις σχηματίζουν ένα άθροισμα που προκαλεί μια νοηματική εντύπωση ικανή να θυμίσει μόνο το σχήμα του. Και οι κατ’ αυτόν τον τρόπο επιλεγμένες λέξεις και φράσεις ενισχύουν, μεταξύ άλλων, τη μουσικότητα των βιβλίων του.
Συλλυπητήρια από το Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού
Τα συλλυπητήριά του εκφράζει το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για τον θάνατο του ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, σε ηλικία 75 ετών. Μετά από δική του πρόταση προς το Δ.Σ της Εταιρείας Συγγραφέων, το 1997, καθιερώθηκε στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, η οποία γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου.
H φετινή εκδήλωση της Εταιρείας Συγγραφέων για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, που θα γίνει στις 22 Μαρτίου στο Πνευματικό Κέντρου του Δήμου Αθηναίων με τίτλο «Στο φως του Ομήρου», θα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Μιχαήλ Μήτρα.
Η κηδεία του θα γίνει την Κυριακή στις 12.30’ το μεσημέρι από τον ιερό ναό Αγ. Λαζάρου του Κοιμητηρίου Βόλου.
Ο Μιχαήλ Μήτρας γεννήθηκε το 1944 στον Βόλο και πέθανε στις 6 Μαρτίου 2019 στη Νέα ΜάκρηΑττικής. Ήταν ποιητής και πεζογράφος.
Παρακολούθησε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ραδιοσκηνοθεσία στο City Literary Institute του Λονδίνου.
Στην ποίησή του είναι φανερές οι επιδράσεις των ρευμάτων της «συγκεκριμένης», και της «οπτικής» ποίησης, ενώ στην πεζογραφία του απουσιάζει η γραμμική αφήγηση και κυριαρχεί η αποσπασματικότητα.
Εκτός από τις εκδόσεις των βιβλίων του και τις δημοσιεύσεις σε λογοτεχνικά περιοδικά, έχει εκθέσει "οπτικά ποιήματα" σε ατομικές και ο μαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Συνεργάστηκε στη σύνταξη της ετήσιας έκδοσης "Χρονικό" (εκδ. Ώρα) και των περιοδικών "Σήμα", "Ρεύματα".
Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Ύστερα από πρότασή του, το 1998, η Εταιρεία Συγγραφέων καθιέρωσε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, την Ημέρα Ποίησης - 21 Μαρτίου. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και γαλλικά. Εργάστηκε ως παραγωγός εκπομπών λόγου στο Τρίτο και στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ.
Ο Μιχαήλ Μήτρας γεννήθηκε το 1944 στο Βόλο. Παρακολούθησε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ραδιοσκηνοθεσία στο City Literary Institute του Λονδίνου, όπου έζησε 4 χρόνια, εργαζόμενος στην ελληνική εκπομπή του BBC. Ταξίδεψε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ. Εμφανίστηκε με κείμενά του σε λογοτεχνικά περιοδικά της δεκαετίας του '60, και το πρώτο βιβλίο του ("Φανταστική νουβέλα") κυκλοφόρησε το 1972.
Συνεργάστηκε στη σύνταξη των πολιτιστικών περιοδικών εκδόσεων "Χρονικό" (εκδ. Ώρα) και "Σήμα", στη δεκαετία του '70, καθώς και με τα περιοδικά "Ρεύματα", στη δεκαετία του '90 και "Νέα Συντέλεια" στη δεκαετία του 2000.
Εργάστηκε ως παραγωγός εκπομπών λόγου στην Ελληνική Ραδιοφωνία (Πρώτο και Τρίτο Πρόγραμμα), 1983-2003.
Διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας Συγγραφέων, 2001-2003. Ύστερα από πρότασή του το 1998 η Εταιρεία Συγγραφέων καθιέρωσε για πρώτη φορά στη χώρα μας Ημέρα Ποίησης.
Έχει γράψει βιβλία ποίησης και πεζογραφίας που κινούνται στο χώρο της νεοτερικής λογοτεχνίας και έχει δείξει "οπτικά ποιήματα" και έργα "Mail Art" σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις εδώ και στο εξωτερικό.
Βιβλία του:
Ποίηση: "Το άλλοθι της περι-γραφής", Ιδιωτική έκδοση, 1976, "Ασταθές πεδίο", "Αιγόκερως", 1984, "Η τελευταία εικόνα του κόσμου", "Αιγόκερως", 1987, "Η παράδοξη οικειότητα του αγνώστου", "Δελφίνι", 1997, "Διακριτικές μεταβολές", "Απόπειρα", 2004
Πεζογραφία: "Φανταστική νουβέλα", Ιδιωτική έκδοση, 1972, "Αστική τοπιογραφία", "Αιγόκερως", 1982, "Αόριστες λεπτομέρειες", "Απόπειρα", 1990, "Μηχανή αναζήτησης: Πεζο-γραφήματα", "Νεφέλη", 2008.
Ηταν πάντα στην πρώτη γραμμή των κρισιμότερων παγκόσμιων γεγονότων. Με τον φακό του απαθανάτισε συγκλονιστικές εικόνες – ακόμα και με κίνδυνο της ζωής του.
«Η αποστολή μου είναι να εξασφαλίσω ότι κανείς δεν θα μπορεί να πει: "δεν γνώριζα"», είχε δηλώσει για το Προσφυγικό και το κατάφερε
«Φωτογραφίζω τον πόνο και τη βία αλλά και την ελπίδα. Γιατί πάντα μέσα από αυτές τις φωτογραφίες και από αυτά τα θέματα που κάνω δε πεθαίνει ποτέ η ελπίδα. Πάντα υπάρχει κάποιος άνθρωπος ο οποίος βοηθάει, προσπαθεί, θυσιάζεται και αυτό κρατάει την ελπίδα ζωντανή». Τα λόγια αυτά ανήκουν στον Γιάννη Μπεχράκη, τον βραβευμένο με Πούλιτζερ φωτογράφο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το Σάββατο 2 Μαρτίου 2019, έχοντας παλέψει με τον καρκίνο για ένα χρόνο.
Πράγματι, ο Γιάννης Μπεχράκης, από το 1988 που άρχισε να δουλεύει για το πρακτορείο Reuters στην Αθήνα, τμήμα του οποίου ήταν και επικεφαλής, κάλυψε με τον φακό του μερικά από τα σημαντικότερα γεγονότα της σύγχρονης παγκόσμιας ιστορίας, πάντοτε με έναν τρόπο «ανθρώπινο». Κατάφερε να φέρει σε γνώση των πολλών τη δυστυχία, τον πόνο, τη φρίκη των πολέμων αλλά και τον ενθουσιασμό και τη χαρά μεγάλων αθλητικών και πολιτιστικών γεγονότων.
Το πρακτορείο Reuters αποχαιρετά τον σπουδαίο φωτορεπόρτερ με μια σειρά από φωτογραφίες που τράβηξε ο Γιάννης Μπεχράκης στη διάρκεια της καριέρας του. «Η αποστολή μου είναι να σας αφηγηθώ την ιστορία, ώστε εσείς να αποφασίσετε τι θέλετε να κάνετε», είχε δηλώσει, σχολιάζοντας το Πούλιτζερ που πήρε η ομάδα του Reuters που κάλυψε την κρίση των προσφύγων στην Ευρώπη και συμπλήρωσε: «Η αποστολή μου είναι να εξασφαλίσω ότι κανείς δεν θα μπορεί να πει: "δεν γνώριζα"». H αποστολή του εξετελέσθη και τον ευχαριστούμε γι' αυτό.
Ακολουθούν 10 από τις εμβληματικότερες φωτογραφίες της 30χρονης πορείας του.
Πρόσφυγας κρατάει σφιχτά το παιδί του στη βροχή στα σύνορα Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας. Η φωτογραφία βραβεύτηκε με Πούλιτζερ
Γυναίκα τυφλή πρόσφυγας στην Κω: «Δεν θα ξεχάσω τον Αύγουστο του 2015 στην Κω, όταν είδα μια γυναίκα κάπως ηλικιωμένη να κάθεται στην αμμουδιά. Ο ήλιος μόλις είχε ανατείλει και της φώτιζε το πρόσωπο. Χαμογελούσε. Ήταν μια πολύ ήσυχη στιγμή. Μη θέλοντας να καταστρέψω αυτή την αρμονία και τη γαλήνη, τράβηξα μερικές φωτογραφίες από κάποια απόσταση -στην παραλία πηγαινοερχόταν κόσμος, φωτογράφοι, πρόσφυγες- και κάποια στιγμή την πλησίασα και της έδωσα ένα γλυκό, έτσι σαν καλωσόρισμα ελληνικό. Και τότε κατάλαβα πως ήταν τυφλή! Η ψυχή μου πλημμύρισε από συγκίνηση. Μου έπιασε το χέρι και, συνεχίζοντας να χαμογελά, άρχισε να μου λέει ότι ένιωθε ευγνώμων που είχε μπορέσει να φτάσει έως εδώ, που μπορούσε να νιώθει αυτό το αεράκι και τη μυρωδιά της θάλασσας. Ένιωθε ξανά ότι υπάρχει ελπίδα γι’ αυτήν, για τα παιδιά και τα εγγόνια της. Ήταν Παλαιστίνια και ήταν η δεύτερη φορά που ξεριζωνόταν, την πρώτη ως πρόσφυγας από την Παλαιστίνη στη Συρία και τη δεύτερη από τη Συρία στην Ευρώπη. Και παρ’ όλα αυτά δεν είχε χάσει την πίστη της στην ελπίδα και στην ομορφιά του κόσμου».
Πρόσφυγες στο Αιγαίο στη Δύση του Ήλιου
Πρόσφυγες σε βάρκα στο Αιγαίο
Πατέρας πρόσφυγας προσπαθεί να σώσει το παιδί του στη θάλασσα
Πρόσφυγες στα σύνορα
Άνδρες των ΜΑΤ στις φλόγες σε επεισόδια στην πλατεία Συντάγματος
Κούρδοι πρόσφυγες παλεύουν να αρπάξουν ένα καρβέλι ψωμί σε στρατόπεδο στα σύνορα Τουρκίας - Ιράκ
Παιδί δύο ετών νεκρό στο Κόσοβο από τον στρατό της Γιουγκοσλαβίας
Μια γυναίκα δίνει νερό σε παιδί που λιμοκτονεί στην Σομαλία
Πολλές από τις εικόνες του φωτορεπόρτερ ήταν σαν πίνακες ζωγραφικής και καθεμία απ’ αυτές έκρυβε την δική της ιστορία
Ήταν Δεκέμβριος του 2015 όταν η βρετανική και καταξιωμένη εφημερίδα Guardian θα επέλεγε τον Γιάννη Μπεχράκη ως τον φωτογράφο της χρονιάς. Ο Γιάννης Μπεχράκης, με τη σεμνότητα που τον διέκρινε όλα αυτά τα χρόνια, είχε παραχωρήσει συνέντευξη στο «Έθνος» - δεν του άρεσαν ιδιαίτερα οι συνεντεύξεις - και συγκεκριμένα στην υπογράφουσα, αναφέροντας ότι ήταν μια σημαντική βράβευση.
Ο Γιάννης Μπεχράκης είχε τιμηθεί με πολλά βραβεία και είχε αναγορευθεί πολλάκις φωτογράφος της χρονιάς, αποδεικνύοντας πως η μαγεία της φωτογραφίας ήταν και παραμένει παρούσα και το φωτογραφικό κάδρο εξακολουθεί να είναι το καλύτερο εργαλείο για να διεισδύσει κάποιος στην ουσία των γεγονότων.
Ήταν εκείνη η χρονιά που η παγκόσμια κοινότητα ζούσε μερικές από τις πιο δύσκολες περιστάσεις στην πρόσφατη Ιστορία της. Οι φωτογραφίες του, οι οποίες αποτύπωναν το δράμα των προσφύγων που διέσχιζαν καθημερινά τα νερά του Αιγαίου, έκαναν τον γύρο του κόσμου καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, ενώ με ευαίσθητο ρεαλισμό είχε καλύψει και τις «σεισμικές δονήσεις» της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα.
Ο κορυφαίος φωτορεπόρτερ και διευθυντής του φωτογραφικού τμήματος του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters στην Ελλάδα ξέφευγε από την στενή έννοια του φωτορεπορτάζ, αγγίζοντας την υψηλή τέχνη της φωτογραφίας.
Πολλές από τις εικόνες του ήταν σαν πίνακες ζωγραφικής και καθεμία απ’ αυτές έκρυβε την δική της ιστορία.
Όπως η φωτογραφία του Σύρου πρόσφυγα, με το αυτοσχέδιο αδιάβροχο, που μέσα στη βροχή αγκάλιαζε την κόρη του, διασχίζοντας τα σύνορα στην Ειδομένη με κατεύθυνση τα Σκόπια. Το συγκεκριμένο στιγμιότυπο «ταξίδεψε» σε όλο τον κόσμο, αγγίζοντας τις... ευαίσθητες χορδές χιλιάδων συνανθρώπων μας.
Όπως σημείωνε τότε ο Γιάννης Μπεχράκης «ο πατέρας μοιάζει λίγο σαν το σούπερμαν, έτσι όπως ανεμίζει η μπέρτα - αδιάβροχο. Για τη συγκεκριμένη φωτογραφία δέχθηκα ένα γράμμα από έναν Ιρανό μετανάστη δεύτερης γενιάς, δικηγόρο στο επάγγελμα, ο οποίος ζει στην Αμερική μαζί με την οικογένειά του. Ο ίδιος μου έγραψε ότι όταν βλέπει αυτή τη φωτογραφία δακρύζει γιατί θυμάται πώς τον κουβαλούσε ο πατέρας του όταν έφυγαν από τον Ιράν για να πάνε στην Αμερική. Και έτσι μεταφέρει την κόρη του κάθε βράδυ λίγο πριν την βάλει για ύπνο, διαβάζοντάς της παραμύθια. Αυτές οι φωτογραφίες καταφέρνουν και μιλάνε στην καρδιά και το συναίσθημα πολλών».
Ως φωτορεπόρτερ είχε βγάλει χιλιάδες φωτογραφίες. Πίστευε ότι η φωτογραφία μπορεί να αφήσει τους ανθρώπους άφωνους με τη δύναμη και την ομορφιά της. Άλλο ένα μαγευτικό στιγμιότυπό του ήταν η περίφημη φωτογραφία με το δελφίνι που τραβήχτηκε στις 21 Οκτωβρίου στη Λέσβο.
«Μια μέρα φωτογράφιζα μια σχεδία, όταν παρατήρησα κίνηση στο νερό. Νόμιζα ότι κάποιος είχε πηδήξει στη θάλασσα. Έβαλα τότε διαφορετικό φακό και είδα ένα πτερύγιο. Ένα δελφίνι πήδηξε μία φορά μπροστά από τη σχεδία! Ήταν πραγματικά μια μαγική στιγμή. Πολλές φορές αναρωτιόμουν αν οι πρόσφυγες βλέποντας τα δελφίνια θα χαίρονταν ή θα φοβόντουσαν. Ήταν σαν το δελφίνι να έδειχνε το δρόμο καλωσορίζοντας τους.
Συγκλονιστική είναι και η φωτογραφία, πάλι στη Λέσβο, που τράβηξα ακριβώς μια μέρα με την οικογένεια των Αφγανών. Μόλις είχαν κατέβει από τη βάρκα που τους μετέφερε και αγκαλιάζονταν και έκλαιγαν, κρατώντας ανάμεσά τους το παιδί τους, το οποίο χαμογελούσε, αλλά φαίνεται μόνο το στόμα του. Λατρεύω αυτή τη φωτογραφία, με συγκινεί γιατί δείχνει αλληλεγγύη, αγάπη, τρυφερότητα. Το ζευγάρι έχει γίνει ένα σώμα. Ξυπνάει δικές μου μνήμες ως προς την κόρη μου, αλλά δεν θέλω να ταυτίσω το δράμα των προσφύγων με την ασφάλεια της δικής μου οικογένειας».
Όσοι γνώριζαν τον Γιάννη Μπεχράκη εύκολα μπορούν να καταλάβουν πως ένιωθε όταν έπρεπε να μιλήσει για μία ακόμη βράβευσή του... Ο Γιάννης Μπεχράκης, πατέρας ο ίδιος, ήταν ένας μοναχικός άνθρωπος της φυλής μας που ρουφούσε τη ζωή μέχρι το μεδούλι της, ποιώντας με τις υπερβάσεις του μια άλλη αλήθεια, μια άλλη πραγματικότητα, πιο διαχρονική. Περιείχε με τον δικό του τρόπο, με την δική του ευαισθησία την εποχή του. Ήταν τόσες πολλές οι αρετές που τον διέκριναν: σεμνότητα, αγάπη για την ανθρώπινη υπόσταση και τη ζωή. Ήταν ένας ασκητής μέσα στον κόσμο.
«Το βραβείο είναι μια επαγγελματική διάκριση. Η αποστολή μου είναι να αφυπνίζω συνειδήσεις στα πέρατα του κόσμου και με τις φωτογραφίες μου να κάνω τους ανθρώπους να μην μπορούν να πουν... "δεν ήξερα". Τόσα χρόνια ταξιδεύω στο εξωτερικό αλλά φέτος έμεινα στην Ελλάδα. Είναι πολύ δύσκολο και ψυχοφθόρο να καλύπτω ένα τόσο θλιβερό θέμα, όπως την οικονομική κρίση ή το προσφυγικό που αφορά την πατρίδα μου, αλλά και εμένα προσωπικά, την οικογένειά μου και τους φίλους μου. Δεν μπορείς να μείνεις αμέτοχος. Ωστόσο, δεν θέλω να χαθεί η ελπίδα. Νομίζω ότι αν είμαστε αλληλέγγυοι και έχουμε την ευαισθησία να καταλαβαίνουμε τον πόνο των άλλων θα τα καταφέρουμε.
Είμαστε όλοι πρόσφυγες. Η γιαγιά και ο παππούς μου ήταν πρόσφυγες από τη Σμύρνη. Η γιαγιά μου συχνά έλεγε ιστορίες για την προσφυγιά. Καλύπτω το προσφυγικό για πάνω από 25 χρόνια, αλλά φέτος ήταν διαφορετικά. Οι πρόσφυγες έφθαναν στην πατρίδα μου και εμείς τους ανοίξαμε την πόρτα και τους βοηθήσαμε. Πλοία έφθαναν κάθε βράδυ. Όλοι στα πλοία ήταν φοβισμένοι, επειδή δεν γνώριζαν πώς θα αντιδράσουν οι ντόπιοι. Είμαι περήφανος γιατί η Ελλάδα και οι άνθρωποί της απέδειξαν σε όλο τον κόσμο ότι η ανθρωπιά υπάρχει ακόμα στις ψυχές μας», αποκάλυπτε τότε στη συνέντευξή του.
